مماشات سازمان محیط زیست با باغ وحش های غیر مجاز/کیانا گودرزی
فرزاد علیزاده
کیانا گودرزی، کارشناس ارشد زیستگاه‌ها و تنوع زیستی در گفت‌وگو با میزان، گفت: سازمان حفاظت محیط زیست در سال ۹۲ دستورالعملی را به باغ‌های وحش و باغ‌های پرندگان ابلاغ کرد. این دستورالعمل هرچند با دستورالعمل‌های بین‌المللی نگهداری از حیوانات تفاوت بسیار داشت، اما شرایطی حداقلی را برای نگهداری از حیوانات در اسارت مدنظر قرار داده بود. اما متاسفانه در حال حاضر پس از گذشت ۷ سال از ابلاغ این دستورالعمل به جرات می‌توان گفت هیچ‌یک از باغ وحش‌ها کشور همین ضوابط حداقلی را هم رعایت نکرده و به دستورالعمل مذکور پایبند نیستند.
وی ادامه می‌دهد: این در حالی است که بنا بود مجموعه‌هایی که ضوابط تعیین شده از سوی سازمان حفاظت محیط زیست را رعایت نمی‌کنند از این سازمان مجوز فعالیت دریافت نکنند، اما امروز شاهد آن هستیم که سازمان حفاظت محیط زیست حتی با باغ وحش‌هایی که مجوز ندارند هم برخوردی نمی‌کند.
وی با اشاره به اظهارات نمایندگان مجلس مبنی بر اینکه سازمان حفاظت محیط زیست برای تعطیل کردن باغ وحش‌های غیرمجاز با خلاء قانونی مواجه نیست می‌گوید: باغ وحش هویزه، باغ وحش مشهد و باغ پرندگان کاشان تنها چند مورد از این مجموعه‌ها هستند که سالهاست بدون اخذ مجوز از سازمان حفاظت محیط زیست به درآمدزایی از طریق آزار حیوانات در شرایطی اسفبار مشغول هستند و هر از گاه اخبار ناگواری از آن‌ها مخابره می‌شود با این حال سازمان حفاظت محیط زیست به جای آنکه در پی تعطیل کردن این مراکز غیرقانونی باشد حالا اعلام کرده که تعطیل کردن باغ وحش‌ها راه مناسبی نیست. این رویکرد معنایی به جز مماشات سازمان حفاظت محیط زیست با متخلفان ندارد.
این دانشجوی دکتری محیط زیست به لزوم در نظر گرفتن موقعیت جغرافیایی باغ وحش‌ها اشاره کرده و می‌گوید: بر خلاف نظر آیا مدیر در سازمان حفاظت محیط زیست، باغ وحش‌هایی که در نقاط دورافتاده کشور و بعضا با آب‌وهوایی نامناسب راه‌اندازی شده‌اند هرگز قابلیت ارتقا ندارند چرا که از بازدیدکنندگان کمی برخوردار هستند و بنابراین درآمد کمی از محل فروش بلیط دارند و نمی‌توانند شرایط حداقلی برای نگهداری و خوراک جانوران را فراهم آورند. همین شده که چنین مراکزی روی به توله‌کشی و قاچاق حیات وحش آورده‌اند.
گودرزی اضافه می‌کند: باغ وحشی مانند باغ وحش گراش که به یک مخروبه بیشتر شباهت دارد تا باغ وحش، از سازمان حفاظت محیط زیست مجوز فعالیت دریافت کرده در حالی که بازدیدکننده اندکی دارد. به علاوه دمای هوا در این باغ وحش برای بسیاری از گونه‌ها غیرقابل تحمل است. با باغ وحش هویزه که سالهاست با دمایی نزدیک به ۵۰ درجه در تابستان بدون مجوز سازمان محیط زیست فعالیت می‌کند. این باغ وحش‌ها پتانسیل ارتقا ندارند و باید تعطیل شوند.
باغ وحش گراش
باغ وحش هویزه
این فعال محیط زیست یادآور می‌شوند: صحبت آقای مدیر شاید در خصوص باغ وحش‌هایی صدق کند که در موقعیت مکانی مناسبی به لحاظ جذب بازدیدکننده مواجه شدند و آب و هوای قابل قبولی برای نگهداری از حیات وحش دارند، اما احداث باغ وحش‌های فاقد این دو شاخص از اساس اشتباه است و تنها راهکار مدیریت آن‌ها تعطیلی آنهاست.
وی با ابراز تاسف از اینکه سازمان حفاظت محیط زیست، حیوانات بومی ارزشمند کشور را که دچار مصدومیت شده‌اند به صورت امانی به باغ وحش‌های غیراستاندارد منتقل می‌کند می‌گوید: از سازمان محیط زیست انتظار داریم ابتدا طی برنامه‌ای منسجم نسبت به جمع‌آوری گونه‌های امانی از باغ وحش‌های غیراستاندارد اقدام کند و این حیوانات را به باغ وحش‌هایی با شرایط بهتر منتقل کند. در گام بعدی هم نسبت به ضبط سایر گونه‌ها و تعطیلی این مراکز که هیچ آینده‌ای برای بهبود شرایط نگهداری از حیات وحش در آن‌ها متصور نیست اقدام کند.
